ในภาคอุตสาหกรรมการผลิตที่เคลื่อนตัวเข้าสู่มาตรฐานการทำงานที่ซับซ้อนขึ้นทุกปี คำถามหนึ่งที่มักถูกมองข้ามคือ แรงงานกลุ่มเปราะบาง โดยเฉพาะผู้ด้อยโอกาสและผู้พิการทางร่างกาย จะมีที่ทางอยู่ตรงไหนในสมการนี้ โครงการที่ดำเนินการภายใต้พันธกิจความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (Corporate Social Responsibility – CSR) ของสถาบันไทย-เยอรมัน (Thai-German Institute: TGI) เป็นตัวอย่างหนึ่งของความพยายามตอบคำถามดังกล่าว โดยวางกลุ่มเป้าหมายไว้ที่ผู้ด้อยโอกาสและผู้พิการทางร่างกายที่ต้องการพึ่งพาตนเองได้

จุดที่น่าสนใจในเชิงแนวคิดของโครงการนี้ไม่ได้อยู่ที่การให้ความช่วยเหลือในลักษณะสงเคราะห์ตามแบบเดิม แต่อยู่ที่การ ‘ขยับ’ กรอบคิดจากสวัสดิการพื้นฐานไปสู่การฝึกอบรมทางเทคนิคที่เข้มงวดและได้รับการยอมรับในระดับอุตสาหกรรม กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การเปลี่ยนสถานะจาก ‘ผู้รอรับความช่วยเหลือ’ ให้กลายเป็น ‘ผู้มีทักษะที่ตลาดแรงงานต้องการ’ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างมากกว่าการเยียวยาเฉพาะหน้า และเป็นแก่นของสมการที่บทความนี้ต้องการถอดรหัส นั่นคือการนำทักษะเชิงอุตสาหกรรมมาเป็นตัวแปรสำคัญที่เปลี่ยนข้อจำกัดทางสังคมให้กลายเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน

การประเมินความน่าเชื่อถือของโครงการพัฒนาบุคลากรประเภทนี้ มักไม่ได้วัดกันที่แนวคิดตั้งต้นเพียงอย่างเดียว แต่วัดกันที่ความสม่ำเสมอของการดำเนินงานในระยะยาว ข้อมูลสะสมของโครงการแสดงให้เห็นว่า มีการจัดการฝึกอบรมต่อเนื่องมาแล้วมากกว่า 18 รุ่น ตลอดระยะเวลากว่าทศวรรษ ผลิตผู้สำเร็จการฝึกอบรมที่ได้รับการรับรองเป็นช่างเทคนิคแล้วกว่า 452 คน และมีสถานประกอบการภาคอุตสาหกรรมที่เข้ามาร่วมสนับสนุนหรือรับผู้ผ่านการฝึกอบรมเข้าทำงานแล้วกว่า 218 แห่งตัวเลขทั้งสามชุดนี้เมื่อนำมาพิจารณาร่วมกัน สะท้อนโครงสร้างของโครงการในสามมิติที่เกื้อหนุนกัน มิติแรกคือความต่อเนื่องของหลักสูตร (18 รุ่น) ซึ่งบ่งชี้ว่าโครงการไม่ได้เป็นกิจกรรมระยะสั้นเชิงประชาสัมพันธ์ มิติที่สองคือปริมาณผลผลิตบุคลากร (452 คน) ซึ่งเป็นดัชนีเชิงปริมาณของศักยภาพในการผลิตกำลังคน และมิติที่สามคือขนาดของเครือข่ายผู้ประกอบการ (218 แห่ง) ซึ่งเป็นดัชนีเชิงคุณภาพที่บ่งชี้ว่าผลผลิตของโครงการเป็นที่ยอมรับในตลาดแรงงานจริง มิใช่เพียงการฝึกอบรมที่จบแล้วจบเลย

องค์ประกอบสำคัญอีกประการหนึ่งที่ทำให้โครงการสามารถดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง คือความร่วมมือกับภาคเอกชน สถานประกอบการภาคอุตสาหกรรมมีส่วนร่วมทั้งในการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรมและการเปิดรับผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าฝึกงาน ผลลัพธ์ที่ตามมาคือผู้สำเร็จการฝึกอบรมมีโอกาสเข้าถึงตำแหน่งงานประจำที่ได้รับค่าตอบแทนในอัตราที่แข่งขันได้ตามมาตรฐานทั่วไป ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของการพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจใน      ระยะยาว เครือข่ายผู้ประกอบการที่สนับสนุนโครงการนี้กระจายตัวอยู่ในพื้นที่เขตอุตสาหกรรมหลักของประเทศ ยกตัวอย่างเช่น นิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ชลบุรี ซึ่งเป็นหนึ่งในฐานการผลิตสำคัญของภาคอุตสาหกรรมไทย การที่โครงการมีฐานเครือข่ายอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมลักษณะนี้ ช่วยเพิ่มความเป็นไปได้ที่ผู้ผ่านการฝึกอบรมจะสามารถเชื่อมต่อเข้าสู่ตลาดแรงงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เมื่อเทียบกับโครงการฝึกอาชีพที่ขาดความเชื่อมโยงกับผู้ใช้แรงงานปลายทาง

องค์ประกอบทั้งหมดร่วมกัน ตั้งแต่กลุ่มเป้าหมาย ตัวเลขผลลัพธ์สะสม ระเบียบวิธีการฝึกอบรม โครงสร้างหลักสูตร ไปจนถึงเครือข่ายความร่วมมือกับภาคเอกชน จะเห็นได้ว่าโครงการนี้วางตำแหน่งตนเองอยู่กึ่งกลางระหว่างพันธกิจเชิงสังคมและมาตรฐานเชิงอุตสาหกรรม โดยไม่ละทิ้งด้านใดด้านหนึ่งไป 

“พันธกิจของ TGI มุ่งมั่นจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ในโลกของแรงงานภาคอุตสาหกรรม” ซึ่งเมื่อประกอบกับกลไกการฝึกอบรมและเครือข่ายที่ได้กล่าวถึงข้างต้น อาจกล่าวได้ว่าเป็นแบบจำลองหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่า การแปลงข้อจำกัดทางสังคมให้กลายเป็นทักษะทางเศรษฐกิจนั้น เป็นสิ่งที่สามารถออกแบบและดำเนินการได้อย่างเป็นระบบ มิใช่เพียงแนวคิดในเชิงอุดมคติเท่านั้น

ผู้เขียน: นายปรัชญา อินทรานุปกรณ์ – ผู้อำนวยการสถาบันไทย-เยอรมัน (TGI)

เกี่ยวกับสถาบันไทย-เยอรมัน (TGI):

TGI ไม่ใช่แค่ฝึกอบรมแต่เป็นพาร์ทเนอร์ในการให้บริการที่ครบวงจร พร้อมยกระดับอุตสาหกรรมไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคตที่ยั่งยืน ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการผลิตอัจฉริยะ

website: www.tgi.or.th

ที่มา : https://www.mmthailand.com